کودکان زرندی طرفدار پروپاقرص قصه های بومی و محلی


نریمان جعفری – آینده ما: یکی از فرهنگ هایی که متاسفانه رفته رفته در حال فراموشی است و اگر برای آن اقدامی صورت نگیرد، سنتش به کلی از میان خواهد رفت؛ فرهنگ ناب قصه گویی و داستان سرایی است. 

یک- در دنیا وقتی گونه ای از جانوران و یا گیاهان که رو به انقراض است را شناسایی می کنند، آن را تحت حفاظت محیط زیست قرار می دهند و مسوولان ذی ربط اقدامات بسیاری را با هدف حفظ آن متقبل می شوند. حال اما برای جلوگیری از به افسانه پیوستن سنت های ناب گذشتگان چه باید کرد و چه راهکارهایی برای حفاظت از این سنت های نیک وجود دارد؟ پاسخ روشن است؛ کار فرهنگی درست به منظور احیای فرهنگ های به تاراج رفته و در نهایت حفاظت مادام از آن فرهنگ پس از احیا!

دو- نسل دهه هفتاد را باید یکی از خوش شانس ترین نسل های تاریخ دانست! چرا که آن ها از معدود بازمانده هایی هستند که در طول دوران کودکی شان شاهد قصه گویی دیگران بوده اند و لطف بزرگترها شامل حالشان شده است. حالا اما والدین عصر امروز علی رغم آنکه تمام انرژی شان را معطوف خوشبختی فرزندانشان کرده اند، از رفتارهای تاثیرگذاری نظیر قصه خوانی غافل می شوند و نمی دانند که فقر این فرهنگ در کانون خانواده چه تاثیرات بدی را می تواند برای کودکشان به بار آورد.

«قصه گفتن یا خواندن کتاب برای کودکان یکی از بهترین راه‌های گذراندن وقت با آن‌ها است. قصه گویی نه تنها صمیمیت والدین را با کودک افزایش می‌دهد، بلکه به رشد ذهنی و گسترده شدن دایره لغات او نیز کمک می‌کند. خواندن کتاب یا قصه گفتن برای کودک، سبب می شود با اصوات گوناگون آشنا شود و در عین حال ارزش واقعی مطالعه را بداند. همین امر باعث می‌شود کودک در سنین بالاتر اشتیاق بیشتری به مطالعه نشان دهد. همچنین قصه گفتن برای کودک باعث تقویت قوه تخیل او می‌شود و حس کنجکاوی او را بر می‌انگیزد. این را هم باید یادآور شد که خواندن کتاب‌های مخصوص کودکان و با محتوای تصاویر زیبا و جذاب، باعث تقویت مهارت تفکر در کودک می شود و در نتیجه کودک نسبت به پدیده‌های اطراف خود اشتیاق بیشتری نشان می‌دهد و در آن‌ها دقت بیشتری می‌کند.»؛ ذکر این مطلب که تنها بیانگر بخشی از ویژگی های مثبت قصه خوانی است، می تواند به تنهایی ارزش های این فرهنگ دوست داشتنی را به رخ بکشاند. بنابراین چرا با این همه تاثیر خوب، بازهم عده ای بخواهند نسبت به آن بی توجه باشند؟!

سه- در هفته ای که سپری شد، شهرستان زرند شاهد برگزاری نخستین جشنواره مادران قصه گو با هدف احیای سنت قصه گویی و همچنین ترویج فرهنگ کتابخوانی بود. در این جشنواره که به همت کانون پرورشی فکری کودکان و نوجوانان زرند و با همیاری نهادهای دیگر اعم از شهرداری زرند و اداره آموزش و پرورش شهرستان به مرحله اجرا رسید، 60 بانوی زرندی در کارگاه آموزش قصه گویی و سپس 30 نفر از آن ها درمرحله رقابتی جشنواره شرکت کرده و به اجرا پرداختند.

در مقایسه با مراسم های مشابه، جشنواره مادران قصه گوی زرند در نوع خود بی نظیر بود و می توان نمره عالی را برای برگزاری نخستین دوره آن لحاظ  کرد. در این جشنواره بر خلاف آنچه که در گذشته برای کودکان و نوجوانان رقم می خورد؛ شاهد حضور مجریانی تازه نفس، توانمند و آینده دار بودیم و چه خوشایند بود وقتی سه تن از نوجوانان زرندی در رده سنی کمتر از 13 سال، مسوولیت اجرای صحنه را برعهده داشتند و در مقابل، آدم بزرگ ها تنها نظاره گر تسلط خوب این مجریان بر پیشبرد برنامه های جشنواره بودند.

از دیگر نکات قابل توجه، مشارکت کودکان در امتیازدهی به شرکت کنندگان بود. یعنی علاوه بر آنکه هیات داوران اجرای شرکت کننده ها را تحت نظر می گرفت و به آن ها امتیاز می داد؛ کودکان و نوجوانان نیز با کارت هایی که در اختیار داشتند به شیوه اجرایی هر شرکت کننده رای می دادند تا ضمن خلق یک نوآوری دیگر، شاهد احترام گذاردن برگزار کنندکان جشنواره به مخاطب اصلی آن باشیم.

همین ویژگی های نو را بهانه ای کردیم تا با رییس کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان زرند که زحمات بسیاری برای برگزاری این جشنواره متقبل شده بود، گفت و گویی انجام دهیم، زهره منتظری خادم در رابطه با این جشنواره گفت: اهمیت کتاب و کتابخوانی بسیار بالاست و چون در این زمینه با فقر فرهنگی رو به روهستیم در نتیجه برای ترویج فرهنگ کتابخوانی، کلید حل مساله را در برگزاری چنین جشنواره ای دیدیم. وی با بیان اینکه قصه گویی بهترین شیوه برای انتقال پیام به کودکان است افزود: در قصه گویی، کودک فقط مصرف کننده نیست چرا که خود را درون قصه می بیند، جای شخصیت های داستان می گذارد و با آن ها همذات پنداری می کند.

منتظری خادم در ادامه به شیوه برگزاری این جشنواره اشاره کرد و گفت: در فروردین ماه سال جاری با کمک اداره کل کانون، کارگاه آموزش قصه گویی با حضور مادران داوطلب برگزار شد که حدود 60 نفر از این کارگاه استقبال کردند.

وی ادامه داد: پس از ارائه آموزش های لازم، سرانجام مرحله رقابتی نخستین جشنواره مادران قصه گو طی دو بخش بومی و محلی و بخش آزاد در روزهای شنبه و یکشنبه و با شرکت 30 نفر پشت سر گذاشته شد و اکنون در ادامه روند اجرایی این جشنواره، شاهد برگزاری برنامه های جانبی نظیر اکران فیلم کودک، قصه گویی (خارج از بخش رقابتی) و... در سایت فرهنگی هنری شهرداری زرند هستیم.

رییس کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان زرند با ابراز خرسندی از سطح کیفیت این جشنواره، از احیای چند قصه بومی و محلی خبر داد و گفت: اتفاق خوبی که در دوره نخست جشنواره رخ داد، احیای بسیاری از قصه های بومی و محلی بود که در هیچ کتابی تا اکنون منتشر نشده اند و مانند گنجینه ای به ارث رسیده از گذشتگان، در ذهن بچه های دیروز که مادران امروزند به یادگار مانده است.

وی افزود: برگزاری چنین جشنواره ای سبب شد تا قصه های جذاب بومی و محلی رو به فراموشی بودند، به نسل جدید نیز منتقل گردد و از فراموش شدن آن ها جلوگیری شود.

منتظری خادم با بیان اینکه در جشنواره مادران قصه گو، بین شرکت کنندگان صمیمت بسیاری وجود داشت و بحث رقابتی بودن آن به چشم نیامده است، تصریح کرد: انتخاب قصه مناسب، اشراف بر کل آن، برقراری ارتباط با مخاطب و استفاده از زبان بدن؛ نکاتی بود که هیات داوران برای امتیازدهی به مادران قصه گو در نظر گرفتند.

گفتنی است در این جشنواره علاوه بر مادران قصه گو شاهد شرکت 4 مادربزرگ و یک نوجوان 13 ساله نیز بودیم.

همچنین بر اساس آنچه که اعلام شد، در این جشنواره قصه های بومی و محلی با استقبال بیشتری از جانب کودکان و بزرگترها مواجه شدند که خود پیامی است از علاقه وافر کودکان به سنت، آیین، گویش و فرهنگ منطقه ای که در آن متولد شده و زندگی می کنند.

درست است که در پایان قصه ها نوشته اند: قصه ما به سر رسید اما امیدواریم در راستای فرهنگسازی درست و حفظ اصالت، سنت قصه گویی والدین برای فرزندانشان به انتهای خط نرسد.

/تمام - به قلم: نریمان جعفری /20.44.396 / تابستان 96

مطالب مرتبط